• آخرین اخبار
  • پربیننده ترین اخبار
موقعیت صفحه دوم سمت راست
اخبار

کد خبر : 4118 - تاریخ انتشار : دوشنبه 21 مهر 1393 - ساعت: 22:27

چاپ
شالیکوبی‌هایی در مازندران که شالی نمی‌کوبند

به دنبال واردات بیش از حد برنج در کشور

شالیکوبی‌هایی در مازندران که شالی نمی‌کوبند


در مجموع واردات بیش از نیاز برنج به کشور سبب شده تا شالیکوبی‌داران چه در بخش صنعتی و چه سنتی محصول کشاورزان را خریداری نکنند. در نتیجه محصول روی دست شالیکاران شمالی باد کرده‌است.

به گزارش میانخبر ، واردات بیش از حد برنج به کشور، تمایل فرآوری‌کنندگان این محصول به ادامه فعالیت را به حداقل رسانده‌است.

به همین دلیل امسال بر خلاف روال گذشته، دیگر کارخانه‌های شالیکوبی اقدام به خرید شالی کشاورزان برای تبدیل کردن آن به برنج، ذخیره‌سازی و سپس عرضه کردن آن به بازار ندارند.

در حال حاضر شالیکوبی‌داران به صورت حق‌العمل کاری به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

زنجیره تولید برنج در کشور همچنان سنتی است. از مرحله نشاء شالی گرفته تا برداشت و در نهایت فرآوری و تبدیل شدن آن به برنج سال‌هاست که بدون تغییر باقی مانده و این مسئله سبب شده به‌رغم سختی‌های تولید این محصول، ضایعات تولید در این بخش بالا برود. برنجی که می‌توانست با اصلاح ساختار شالیکوبی‌ها دانه‌ای سالم داشته باشد تا ارزش افزوده بیشتری نصیب تولیدکننده‌اش کند، در ساختارهای سنتی با حداقل 25 درصد افت مواجه می‌شود و قیمت آن به یک سوم برنج سالم تقلیل پیدا می‌کند.

از سوی دیگر خرد و کوچک شدن شالیزارها به دلیل قوانین وراثت و تمایل کشاورزان به کشت ارقام محلی که راندمان آن حداکثر 4 تن در هکتار است، سبب شده که کشاورزان تولیدات خود را در قالب محموله‌های کوچکی به شالیکوبی‌ها تحویل دهند در نتیجه انگیزه‌ای برای ایجاد شالیکوبی‌های بزرگ و متمرکز در استان‌های برنج خیز کشور وجود ندارد.

محمود قایخلو یکی از شالیکوبی داران سنتی که در نزدیکی شهر ساری به فعالیت مشغول است با اشاره به اینکه واردات بیش از حد برنج سبب شده تا دیگر شالیکوبی‌ها محصول کشاورزان را خریداری نکرده و به صورت کارمزدی فعالیت کنند، می‌گوید: «میزان تولید برنج عمده مشتریان محدود، در حد نیاز سالانه خود آنهاست.»

وی با اشاره به اینکه برای سفید کردن یک کیسه 75 کیلویی برنج فقط 10 هزار تومان حق‌العمل دریافت می‌کند، در پاسخ به این پرسش که چرا شالیکوبی خود را مدرن نمی‌کند، سر تکان می‌دهد.

قایخلو از بیماری‌های مختلف تنفسی که شالیکوبی‌داران به آن مبتلا می‌شوند، می‌گوید. از مطالباتی که ماه‌ها در انتظار وصول آن باقی می‌مانند و نگیزه‌ای که دیگر برای فعالیت در این حرفه برایش باقی نمانده‌است.

وی بیان می‌کند که محصول کشاورزان حداقل سه ماه در انبار شالیکوبی‌داران باقی می‌ماند اما اگر طی این مدت مفقود شود، صاحب شالیکوبی باید خسارات را پرداخت کند. این شالیکوب سنتی اگرچه معتقد است که اصلاح ساختار شالیکوبی‌ها ضایعات برنج را کاهش می‌دهد اما بر این باور است که اصلاح ساختارها صرفه اقتصادی ندارد.

واردات بیش از حد برنج هندی گریبان بخش تولید را گرفته و دامنه تبعات آن به استان‌های شمالی هم رسیده‌است. قایخلو از رستوران‌ها و آشپزهایی انتقاد می‌کند که ترجیح می‌دهند برنج هندی را به دلیل پخت راحت‌تر استفاده کنند.

در مجموع واردات بیش از نیاز برنج به کشور سبب شده تا شالیکوبی‌داران چه در بخش صنعتی و چه سنتی محصول کشاورزان را خریداری نکنند. در نتیجه محصول روی دست شالیکاران شمالی باد کرده‌است. در این بازار کساد، طرح‌های وزارت جهاد کشاورزی برای تجمیع شالیکوبی‌ها هم به بوته فراموشی سپرده شده‌است. پنج سال قبل طرح تجمیع شالیکوبی‌ها در وزارت جهاد کشاورزی تهیه و به تصویب رسید تا با حمایت‌های دولتی کارخانه‌های کوچک برنج با یکدیگر تجمیع شده و علاوه بر به روز شدن تجهیزات، امکان مدیریت بهتر برای چرخه فرآوری این محصول مهم در سبد غذایی جامعه فراهم شود. اما عملا این طرح سال‌هاست که خاک می‌خورد.

برخی از شالیکوبی‌ها بدون کمک‌های دولتی تجهیزات خود را به روز کرده و حتی سیستم هارد بویلینگ که خرده‌های برنج را به یکدیگر متصل کرده و برنج سالم تولید می‌کند، خریداری کرده‌اند اما واردات برنج مدت زمان بازگشت سرمایه‌گذاری این گروه را هم افزایش داده‌است در نتیجه خطوط جدید بدون استفاده باقی مانده‌اند.

ابوالقاسم نادری یکی از افرادی است که در سال 92 کارخانه خود را صنعتی کرده‌است. اما وی هم از بازار بد برنج می‌نالد و معتقد است که دولت برای تجمیع شالیکوبی‌های سنتی باید برنامه مناسبی داشته باشد.

نادری کل سرمایه‌گذاری لازم برای مدرن کردن شالیکوبی خود را پنج میلیارد تومان اعلام کرده و می‌گوید که سال گذشته 700 تن برنج در انبارهای خود داشته و سه ماهه ابتدای امسال این محصول را هزار تومان کمتر از قیمت تمام شده تولید یعنی بین سه هزار تا دو هزار و 800 تومان به فروش رسانده‌است.

وی مدرن شدن شالیکوبی‌ها را ضرورت امروز کشور می‌داند زیرا با ایجاد شالیکوبی‌های مدرن علاوه بر کاهش ضایعات برنج امکان ایجاد سیلوهای متمرکز برای ذخیره‌سازی این محصول هم فراهم می‌شود.

این شالیکوبی‌دار صنعتی با اشاره به اینکه برنج پس از سفید شدن الک شده و محصول شکسته از آن جدا می‌شود، می‌گوید که قیمت برنج بر اساس درصد شکستی متفاوت است.

وی اضافه می‌کند که هر کیلو برنج پرمحصول شکسته مرغی بین 400 تا 500 تومان قیمت‌گذاری می‌شود. برنج نیمه شکسته پرمحصول بین 800 تا 1000 تومان و برنج پرمحصول لاشه که دانه شکسته و درست با هم مخلوط است؛ به قیمت 1800 تومان از کشاورزان خریداری می‌شود. در حالی که اگر این دانه‌های شکسته سالم بود، هر کیلو برنج باید بیش از چهار هزار و 400 تومان از کشاورزان خریداری می‌شد.

نادری وجود فضله موش و حشره در برنج‌های ایرانی را یکی از معضلات اصلی ناشی از نبود سیلوهای مدرن معرفی می‌کند.

وی تاکید می‌کند که خسارات ناشی از فعالیت جوندگان فقط با سیلوهای مدرن قابل کنترل است، ضمن آنکه امکان دسترسی به آمار درست تولید برنج برای تنظیم بازار و واردات تنها در سایه تبدیل متمرکز شالی در شالیکوبی‌های مدرن و سپس ذخیره‌سازی در سیلو امکان‌پذیر است.

نویسنده : لیلا مرگن

مطالب مرتبط با : شالیکوبی‌هایی در مازندران که شالی نمی‌کوبند
دیدگاه شما در مورد : شالیکوبی‌هایی در مازندران که شالی نمی‌کوبند

شالیکوبی‌هایی در مازندران که شالی نمی‌کوبند تغییر کد

موقعیت صفحه دوم سمت چپ